محمدرضا خوشرو مدیر شبکه نسیم معتقد است مفاهیم انقلاب اسلامی را می‌توان در قالب‌های سرگرم‌کننده و متناسب با ظرفیت هر برنامه روایت کرد به‌گونه‌ای که «پیام» بر «فرم» غلبه نکند و مخاطب پیش از هر چیز با یک برنامه جذاب مواجه باشد. خوشرو در گفت‌وگو با روزنامه جام‌جم از تجربه‌هایی مانند «بگو بخند» و استفاده از طنز برای پرداختن به موضوعات روز، دستاوردهای کشور، مقاومت و مواجهه با دشمن سخن می‌گوید و تاکید دارد که نشانه‌شناسی انقلاب اسلامی فقط به دکور و نمادهای ظاهری محدود نمی‌شود و می‌تواند از محتوا، مهمان و مجری تا آیتم‌ها و حتی روایت یک برنامه را دربربگیرد. 

شبکه نسیم اساسا با ماموریت سرگرمی شناخته می‌شود. چطور می‌خواهید نشانه‌ها و مفاهیم انقلاب اسلامی را وارد این فضا کنید بدون این‌که برنامه‌ها از جنس شعار و مستقیم‌گویی شوند؟ 
اصولا شبکه نسیم که ماموریتش سرگرمی و ایجاد نشاط است، عاری از مفاهیم انقلاب اسلامی نیست که بخواهیم نشانه‌شناسی را به آن تحمیل کنیم. اساسا نشاط و سرگرمی یکی از ارزش‌های انقلاب اسلامی است. جامعه باید بانشاط باشد و از منظر اصلاحی نیز احیای انرژی و نشاط باید اتفاق بیفتد تا انسان بتواند با توان بیشتری به‌کار و تلاش اهتمام داشته باشد. بنابراین میان نشاط و سرگرمی با ارزش‌های انقلاب اسلامی مغایرتی وجود ندارد و آنچه در شبکه نسیم در حوزه نشاط و سرگرمی انجام می‌شود، در چارچوب اصول و ارزش‌های انقلاب اسلامی قرار دارد. البته یک وجه دیگر هم وجود دارد. سرگرمی به‌معنای لغوی آن که فقط «سر را گرم کند» یا به‌معنای ایجاد غفلت باشد، نباید اتفاق بیفتد. به تعبیر دیگر سرگرمی نباید موجب غفلت از پیرامون، اتفاقات جامعه یا بی‌تفاوتی نسبت به شرایط شود. 
به همین دلیل، در دل برنامه‌های سرگرمی این دوره تلاش کرده‌ایم این جنس از گزاره‌ها نیز وجود داشته باشد. در برنامه‌ها به دستاوردهای کشور، نخبگان علمی، پیشرفت‌هایی که داریم و اتفاقات خوب جامعه اشاره می‌شود. در کنار آن، نسبت به اتفاقات بدی که در جهان رخ می‌دهد هم بی‌تفاوت نیستیم. 
اگر ظلمی اتفاق می‌افتد، اگر کودکان غزه کشته می‌شوند یا ظلم آمریکا و رژیم صهیونیستی در جهان رخ می‌دهد به آن پرداخته می‌شود و حتی گاهی برای آن برنامه‌سازی می‌کنیم. مهمانان نیز در دل برنامه به این موضوعات اشاره می‌کنند.  
حتی در برنامه‌های طنز، مثلا درباره جنگ ۱۲روزه، یک خلبان اسرائیلی در قالب یک روایت طنز وارد مزرعه‌ای می‌شود و پیرمردی او را اسیر می‌کند. در «بگو بخند» نیز مرتبا از این جنس طنزها درباره ظلم‌ها، دشمن و تمسخر دشمن استفاده شده است. اینها یعنی توجه داشتن به اتفاقات پیرامون جامعه. 

وقتی از نشانه‌شناسی انقلاب اسلامی صحبت می‌کنیم دقیقا از چه نشانه‌هایی حرف می‌زنیم؟ آیا قرار است مخاطب این نشانه‌ها را در دکور، موسیقی و طراحی برنامه ببیند یا در قصه و محتوای برنامه هم حضور داشته باشد؟ 
نشانه‌شناسی معمولا همه اجزا و مؤلفه‌های یک برنامه تلویزیونی را دربرمی‌گیرد؛ از نمادهای داخل دکور گرفته تا تصاویری که روی ویدئووال نمایش داده می‌شود و مجری و مهمانان گرفته تا محتوای برنامه و آیتم‌ها.  البته این موضوع متناسب با ظرف و گنجایش هر برنامه متفاوت است. همان‌طور که عرض کردم، نشاط و سرگرمی و ایجاد حال خوب، در چارچوب ارزش‌های انقلاب اسلامی قرار دارد و در اندیشه انقلاب اسلامی نیز بر نشاط تاکید شده است.  
یکی از راهبردهای دشمنان انقلاب اسلامی ایجاد ناامیدی و خمودگی در جامعه است و در تقابل با آن، ما همواره دنبال ایجاد نشاط در سطح جامعه هستیم. این اتفاق باید در دل برنامه‌ها و متناسب با ظرفیت آنها رخ دهد. مثلا هر برنامه‌ای اندازه‌ای برای پرداختن به پیام‌های مستقیم‌تر دارد. در بگو بخند ما درباره جبهه مقاومت، گروه‌های مقاومت، یمن، حزب‌الله و حماس صحبت کرده‌ایم. در شب یلدا نیز نسبت به دشمن صهیونیستی آیتم‌های جدی ساخته شد. درباره خلبان‌های آمریکایی در جنگ اخیر هم در بگو بخند نمایش طنز داشتیم و سقوط آنها در خاک ایران را به زبان طنز روایت کردیم. این نمایش در فضای مجازی نیز میلیون‌ها بار دیده شد. بنابراین متناسب با نوع برنامه، ظرف و گنجایش آن، این نشانه‌ها می‌توانند از طریق مهمان، پلاتوی مجری، آیتم، ویدئووال، تصویر و سایر اجزای برنامه منتقل شوند. 
آیا می‌توان از مفاهیم انقلاب، دفاع مقدس، همبستگی ملی و شخصیت‌های اثرگذار یک سرگرمی جذاب ساخت که مخاطب برای سرگرم شدن پای آن بنشیند، نه صرفا به‌دلیل موضوع ارزشی آن؟ 
حتما می‌شود. همان‌طور که عرض کردم ماجرای سقوط یک خلبان صهیونیست وقتی وارد مزرعه پیرمردی به نام «مش‌ بایرام» می‌شود و او را اسیر می‌کند، با مجموعه‌ای از اتفاقات طنز همراه می‌شود. مخاطبی که این جنس کار را می‌پسندد، به‌واسطه طنز، قصه و روایت، آن را دنبال می‌کند. ممکن است بخشی از جامعه چنین سلیقه‌ای داشته باشد و این جنس کار عروسکی و رئال را ببیند. در برنامه‌ای مثل بگو بخند نیز وقتی آیتم طنزی درباره خلبان‌های آمریکایی ساقط ‌شده در ایران داشتیم، همان‌طور که عرض کردم چندین میلیون بار در فضای مجازی دیده شد. یعنی تعداد بسیار زیادی از مردم با طیف‌های مختلف سیاسی و فکری این آیتم را دیدند و به سردرگمی دو خلبان آمریکایی در خاک ایران خندیدند.  در فصل‌های قبل نیز نمایش طنزی درباره مامور موساد داشتیم که می‌خواست برای عملیات بمب‌گذاری وارد ایران شود اما یک دستفروش مشهدی او را سر کار می‌گذارد و در نهایت نیز عملیاتش با شکست مواجه می‌شود. در اینجا هم طنز بر مفاهیم ارزشی غلبه دارد و مخاطب ابتدا با یک موقعیت طنز و سرگرم‌کننده مواجه است. 
در برنامه‌های سرگرمی دیگر نیز چنین رویکردی داریم. مثلا دستاوردهای نظامی کشور را با اجرای ارسلان قاسمی نشان داده‌ایم. بخشی از مخاطبان به‌دلیل جذابیت اکشن و تصویری برنامه آن را دنبال می‌کنند. مثلا یک خمپاره‌انداز ایرانی جدید را می‌بینند که عملیات آزمایشی آن با حضور یک چهره سلبریتی نوجوان‌پسند انجام می‌شود. یا در مسابقاتی که درباره موضوعات مختلف، اطلاعات عمومی و دستاوردهای کشور داریم، مخاطب ابتدا برای سرگرمی و مسابقه پای برنامه می‌نشیند و در دل آن، برخی ارزش‌ها و اهداف انقلاب اسلامی نیز محقق می‌شود. 
یکی از چالش‌ها این است که گاهی پیام بر سرگرمی غلبه می‌کند. در شبکه نسیم چه تمهیدی دارید که پیام باعث از دست رفتن ریتم و جذابیت برنامه نشود؟ 
این‌که پیام بر فرم غلبه نکند به‌هر حال چالش مهمی است. موضوع اصلی، تنظیم‌گری میان این دو است تا یک برنامه باکیفیت بتواند هم به اهداف خودش برسد و هم مخاطب قابل قبولی جذب کند. هر وقت این نسبت را از دست بدهیم، یک برنامه_ به‌خصوص در حوزه سرگرمی_ با کاهش مخاطب مواجه خواهد شد. بنابراین پرداخت هنرمندانه به مفاهیم و گزاره‌های محتوایی اهمیت زیادی دارد و باید برای آن طراحی عالمانه و هنرمندانه‌ای وجود داشته باشد. هم میزان پیام مهم است و هم تناسب آن با فرم. باید ببینیم فرم برنامه چقدر جذاب است، شکل و شمایل برنامه چقدر مخاطب را جذب می‌کند، مراحل یک مسابقه چقدر جذاب طراحی شده و چه میزان محتوا در دل آن قرار گرفته است. تشخیص این میزان تناسب تاثیر جدی دارد و مشخص می‌کند به هدف‌مان رسیده‌ایم یا نه. 
ما گاهی خطاهایی هم داشته‌ایم که حجم محتوا آن‌قدر زیاد شده که فرم را تحت‌الشعاع قرار داده و مخاطب ارتباطش را با برنامه از دست داده است. بنابراین این تناسب باید به‌درستی رعایت شود. 
در طراحی برنامه‌های جدید قرار است از نشانه‌های نوستالژیک انقلاب و دهه‌های گذشته استفاده کنید یا دنبال کشف نشانه‌های جدیدی هستید که برای نسل امروز معنا داشته باشند؟ 
هر دو اتفاق می‌افتد. نشانه‌های نوستالژیک جذاب هستند؛ هم برای نسلی که انقلاب را تجربه کرده و هم برای نسل‌های بعدی که کنجکاوند بدانند در ایام انقلاب چه نشانه‌هایی رایج بوده و نمادهای آن دوره چه بوده‌اند. اما امروز هم می‌توانیم نشانه‌های انقلاب اسلامی را پیدا کنیم. مثلا پرتاب ماهواره به فضا را می‌توان یک دستاورد انقلاب اسلامی تلقی کرد. نانوتکنولوژی، فناوری‌های نو، فناوری هسته‌ای و دستاوردهای علمی کشور نیز می‌توانند در عصر حاضر به‌عنوان نمادها و نشانه‌های انقلاب اسلامی مورد توجه قرار بگیرند. بنابراین نشانه‌شناسی انقلاب فقط محدود به تصاویر و نمادهای گذشته نیست و می‌تواند دستاوردهای امروز کشور را نیز شامل شود. 
چطور می‌خواهید میان هویت انقلابی و ایرانی تعادل ایجاد کنید؟ آیا «ایران»، فرهنگ ایرانی، قهرمانان ملی و خاطرات جمعی مردم هم بخشی از این نشانه‌شناسی خواهند بود؟ آیا شبکه نسیم برای این رویکرد سراغ برنامه‌های جدید می‌رود یا قرار است قالب‌های موفق فعلی مثل مسابقه، گفت‌وگو، استندآپ و برنامه‌های طنز را با این نگاه بازطراحی کند؟ 
من خیلی تفاوتی میان اینها نمی‌بینم. آن چیزی که به‌نام انقلاب اسلامی روی داده، از دل هویت ایرانی شکل گرفته است. 
هویت ایرانی و اسلامی مردم ایران در مقطعی یک هویت جدید خلق کرده و یک رویداد و پدیده جدید به نام انقلاب اسلامی را رقم زده است. 
ما هرچه از ایران و اسلام بگوییم درواقع از انقلاب اسلامی گفته‌ایم. مگر استکبارستیزی در تاریخ مردم ایران وجود نداشته است؟ مگر ظلم‌ستیزی در ارزش‌های دینی ما نیست؟ اینها در ارزش‌های ملی ما هم وجود دارد.  انقلاب اسلامی نیز برگرفته از همین هویت ایرانی و اسلامی است و بر همین هویت سوار شده. این رویکرد را در برنامه‌های مختلف شبکه می‌بینیم؛ در تاک‌شوها و برنامه‌های گفت‌وگومحور مثل «برمودا»، در مسابقات، برنامه‌های ترکیبی و جنگ‌های شبانه و همچنین در برنامه‌های استعدادیابی. این موضوع حتی در سفارش‌هایی که برای برنامه‌ها داریم نیز مورد توجه است و برای آن چالش طراحی می‌کنیم تا این مفاهیم متناسب با قالب برنامه و ظرفیت آن در دل سرگرمی دیده شود. 
منبع: روزنامه جام جم