دو شنبه 2 شهریور 1405 - 0:10:50
شبکه نسیم پس از پنج سال، هویت بصری خود را تغییر داد؛ تغییری که صرفاً به تغییر رنگ و گرافیک محدود نشده و به گفته مسئولان شبکه، تلاشی برای بازتعریف زبان سمعی و بصری یک شبکه سرگرمیمحور است. در طراحی جدید، ترکیب رنگ قرمز و سفید، فرمهای کاغذی و عناصر نوستالژیک دوران کودکی جایگزین هویت بصری پیشین شدهاند. این تغییر همراه با استفاده از هوش مصنوعی انجام شده است. اما پرسش مهم اینجاست که آیا تغییر در ظاهر یک شبکه آن هم با استفاده از هوش مصنوعی میتواند بهتنهایی باعث تغییر در ادراک مخاطب شود؟ تجربه رسانهای نشان داده است که هویت یک شبکه فقط در لوگو، رنگ و المانهای گرافیکی خلاصه نمیشود، بلکه زمانی معنا پیدا میکند که میان هویت بصری، محتوای تولیدی و تجربه مخاطب ارتباطی واقعی شکل بگیرد.
آرش رادمهر، سرپرست گروه هنری شبکه نسیم و طراح این هویت بصری جدید، در گفتوگو با فائزه اکبریان، خبرنگار نبض با اشاره به ضرورت بهروزرسانی هویت شبکههای تلویزیونی اظهار کرد:
بهطور نرمال در شبکههای تلویزیونی جهان، هویت بصری بین یک سال و نیم تا دو سال تغییر میکند؛ مخصوصاً شبکهای مثل نسیم که باید شبکهای پویا و زنده باشد. ثابت ماندن یک هویت بصری برای چهار یا پنج سال ممکن است این حس را به مخاطب بدهد که شبکه دچار سکون شده است.
این نگاه نشان میدهد تغییر هویت بصری، در منطق رسانهای صرفاً یک اقدام زیباییشناختی نیست، بلکه بخشی از تلاش شبکه برای حفظ تازگی و جلوگیری از فرسودگی ارتباطی با مخاطب است.
یکی از مهمترین بخشهای این پروژه، استفاده از هوش مصنوعی در فرآیند طراحی هویت بصری عنوان شده است؛ موضوعی که شبکه نسیم آن را بهعنوان نخستین تجربه استفاده از این فناوری در طراحی هویت بصری یک شبکه تلویزیونی مطرح کرده است. رادمهر درباره این رویکرد تأکید میکند:
هوش مصنوعی برای ما یک ابزار بود؛ همانطور که در گذشته از افترافکت، تریدیمکس و پلاگینهای جدید استفاده میکردیم. هدف این نبود که صرفاً چون هوش مصنوعی آمده از آن استفاده کنیم، بلکه تلاش کردیم این ابزار را در خدمت ایده قرار دهیم.
این نکته از منظر تحول فناوری در رسانه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ورود هوش مصنوعی به فرآیند تولید، زمانی ارزشمند است که باعث ارتقای خلاقیت و کیفیت شود، نه اینکه صرفاً به یک برچسب فناورانه برای پروژهها تبدیل شود. در شرایطی که دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی روزبهروز عمومیتر میشود، مزیت رقابتی رسانهها دیگر صرفاً داشتن این فناوری نیست، بلکه توانایی استفاده خلاقانه و هدفمند از آن خواهد بود.
رادمهر نیز در همین زمینه بر تفاوت میان استفاده حرفهای و استفاده سطحی از هوش مصنوعی تأکید کرده و میگوید:
ما فقط نرفتیم چون هوش مصنوعی آمده از آن استفاده کنیم؛ تخصص طراحی در این تیم وجود داشته و این بار یک ابزار جدید را انتخاب کردیم.
این نکته شاید مهمترین بخش این تجربه باشد؛ چراکه در فضای جدید رسانهای، هوش مصنوعی نمیتواند جایگزین ایده، شناخت مخاطب و دانش طراحی شود، بلکه باید بهعنوان یک دستیار در اختیار تیمهای خلاق قرار گیرد. تجربه نسیم نشان میدهد فناوری زمانی میتواند به یک مزیت تبدیل شود که پشتوانه فکری داشته باشد؛ در غیر این صورت، همان ابزارهایی که امروز عامل تمایز هستند، فردا به امکاناتی عمومی و تکراری تبدیل خواهند شد.
در کنار تغییرات بصری، شبکه نسیم به هویت شنیداری خود نیز توجه کرده است؛ موضوعی که معمولاً در بازطراحی شبکهها کمتر مورد توجه قرار میگیرد. رادمهر درباره این بخش میگوید:
نمیشود فقط گفت هویت بصری؛ باید گفت هویت سمعی و بصری. موسیقی ساخته شده و برای آرماستیشنها و مناسبتهای مختلف تغییر میکند، اما ملودی اصلی شبکه نسیم حفظ شده است.
یکی از نکات قابل توجه در بازطراحی هویت بصری شبکه نسیم، تلاش برای ایجاد پیوند میان عناصر جدید و خاطره جمعی مخاطب است. انتخاب فرمهای کاغذی در این پروژه صرفاً یک انتخاب زیباییشناختی عنوان نشده، بلکه بر مبنای ایجاد یک ارتباط احساسی با تجربههای گذشته مخاطب شکل گرفته است.
آرش رادمهر درباره منطق این انتخاب توضیح میدهد:
ما گفتیم بر اساس رسالت شبکه که نشاط و سرگرمی است و با توجه به اسم نسیم که به معنای وزش ملایم باد است، از آن شکلهای کاردستی که حس نوستالژی دوران کودکی را به ما میدهد استفاده کنیم؛ وزش باد باعث حرکت این کاغذها و شکل گرفتن این کاردستیها میشود.
نکته دیگری که در این پروژه قابل توجه است، فرآیند طولانی شکلگیری این تغییر است. برخلاف تصور عمومی که ممکن است تغییر یک هویت بصری را صرفاً یک تصمیم طراحی بدانند، رادمهر اشاره میکند که این مسیر چندین مرحله داشته و برخی طراحیهای اولیه به نتیجه نرسیدهاند:
چند بار تصمیم گرفته شد، طراحیها انجام شد، اما مورد قبول نبود. این سری آخر هم سال گذشته بود که باز شرایط جنگی باعث شد عقب بیفتد؛ بیشتر مسئله این بود که تصمیم وجود داشت اما به نتیجه نمیرسید.
تغییر هویت بصری شبکه نسیم را میتوان یک گام در مسیر نوسازی زبان تصویری تلویزیون دانست؛ اما موفقیت نهایی آن نه در طراحیهای گرافیکی و فناوریهای بهکاررفته، بلکه در میزان توانایی شبکه برای ایجاد ارتباط تازه با مخاطب سنجیده خواهد شد. سؤال اصلی برای رسانه ملی این است که آیا این تغییر صرفاً یک «قاب جدید» برای همان محتوای قبلی است یا اینکه اینگونه نوآوریها را در دیگر جنبهها نیز خواهیم دید؟ چراکه در عصر رقابت شدید رسانهای، مخاطب تنها با یک رنگ یا لوگوی تازه جذب نمیشود؛ بلکه به رسانهای نیاز دارد که هم در ظاهر و هم در محتوا، خود را مدام بروز کند.
منبع:نبض صداوسیما